Kromozom Sayı ve Yapısındaki Değişimler
Hayatın Dilini Öğrenmek İçin...
Mendel Genetiği
Hayatın Dilini Öğrenmek İçin...
Nükleik Asitler
Hayatın Dilini Öğrenmek İçin...
Canlılarda Enerji Donusumleri
Hayatın Dilini Öğrenmek İçin...
Biyoloji Dersine Nasıl Çalısmalıyız?
Hayatın Dilini Öğrenmek İçin...
www.biyolojidefteri.com
Hayatın Dilini Öğrenmek İçin...
Canlıların Ortak Özellikleri
Hayatın Dilini Öğrenmek İçin...
www.biyolojidefteri.com
Hayatın Dilini Öğrenmek İçin...
Mitoz ve Eşeysiz Üreme
Hayatın Dilini Öğrenmek İçin...
www.biyolojidefteri.com
Hayatın Dilini Öğrenmek İçin...
İki günü eşit olan aldanmıştır.Hz. MUHAMMED ( S.A.V ) +++++++ Hayatta en hakiki mürşit, ilimdir. M. KEMAL ATATÜRK +++++++ İlim Çin'de de olsa gidip alınız. Hz. MUHAMMED ( S.A.V ) +++++++ Çalışmadan, yorulmadan ve üretmeden, rahat yaşamak isteyen toplumlar; evvela haysiyetlerini, sonra hürriyetlerini daha sonra da istiklal ve istikballerini kaybetmeye mahkumdurlar. M. KEMAL ATATÜRK +++++++ Yeryüzündeki alimler, gökteki yıldızlar gibidir. Hz. MUHAMMED ( S.A.V ) +++++++ Ya öğreten, ya öğrenen, ya dinleyen, ya da ilmi seven ol. Sakın beşincisi olma, helak olursun. Hz. MUHAMMED ( S.A.V )

bilimselyontem1

Suje ( bilen )   ile obje ( bilinen ) arasındaki ilişkiden doğan her türlü ürüne bilgi denir. Bilginin genel özellikleri aşağıdaki şekilde ifade edilebilir.

ü  Bilgi doğar, bulunur ya da keşfedilir.

ü  Bilgi kaydedilir.

ü  Bilgi kullanılır, değerlendirilir.

ü  Bilgi geliştirilir.

ü  Bilgi aktarılır.

ü  Bilgi arşive kaldırılır.

Bununla birlikte bilginin türlerinden de bahsetmek mümkündür. Çünkü İnsan çok yönlü bir varlıktır. Bu durum insanın birbirinden farklı soyut ve somut varlıklarla ilişki kurmasını sağlar. Dolayısıyla insan için tek bir bilgi türünden değil birçok bilgi türünden söz etmek gerekir. Bunu şöyle açıklamak mümkündür: İnsan, varlığı üzerinde düşünmek ve yaşamının amacını anlayabilmek için felsefe bilgisine; yaşadığı dünyayı ve toplumu anlayabilmek için bilimsel bilgiye; doğada var olan nesneleri araç gerece dönüştürebilmek için teknik bilgiye; kendisindeki güzellik ve beğeni duygusunu geliştirebilmek için sanat bilgisine ve arınmak için dini bilgiyegereksinim duymuştur. Bunların her biri farklı bilgi türleridir.

Bu bilgi türlerinin belki de tek ortak noktaları başta da ifade edildiği üzere özne ile nesne arasında kurulan ilişki sonucu ortaya çıkmış olmalarıdır.

Biyoloji bilimi en genel tanımıyla canlıları kendisine konu olarak seçmiştir. O halde üzerinde daha ayrıntılı durmamız gereken bilgi türü bilimsel bilgidir. Bilimsel bilgiye belli süreçler sonucunda ve belli bir yöntem izlenmek suretiyle ulaşılır. Bilimsel yöntem olarak tanımlayabileceğimiz bu süreci şu şekilde özetlemek mümkündür.

ü  Problemin ortaya konulması

ü  Gözlem yapılması

ü  Verilerin toplanması

ü  Hipotezin kurulması

ü  Hipoteze dayalı tahminlerin yapılması

ü  Kontrollü deneyler düzenlenerek hipotezin sınanması

Bilimsel anlamda gözlem, canlı veya cansız varlıkları, herhangi bir bilgiye ulaşmak amacıyla, belirli takip metotları ve kayıt yöntemlerini kullanarak, çeşitli araçlarla veya çıplak gözle dikkatle izleme faaliyeti olarak tanımlanabilir.

bilimselyontem2

Sadece duyu organları yardımıyla yapılan gözlemler nitel gözlemolarak adlandırılır ve kişiden kişiye değişkenlik gösterebilir. Bilimsel bilgiye ulaşmada daha değerli kabul edilen gözlem türü duyu organlarının yanında ölçü aletlerinin de kullanıldığı nicel gözlemlerdir. Nicel gözlemler nesneldir ve kişiden kişiye değişkenlik göstermez. Nicel ve nitel gözlemler birbirinin zıttı olan kavramlar değildir. Bilim adamı sonuca ulaşmak için her iki gözlem yöntemini de kullanır.

 Gözlem yapmak problemin fark edilmesini, belirlenmesini sağlayabilir. Ancak problem ortaya konulduktan sonra da veri toplamak amacıyla gözlemlere devam edilir.

İncelenen konuya açıklık getirmek amacıyla gözlemler neticesinde elde edilmiş her türlü ölçüm, bilgi ve belgeye veri denir.

Verilerin toplanmasından sonra yapılması gereken iş, probleme ait geçici çözüm yolu olarak ifade edebileceğimiz hipotezi oluşturmaktır. Varsayım olarak ta tanımlayabileceğimiz hipotezler, bilimde olaylar arasında bağlantı kurmak veya olayları bir nedene bağlamak amacıyla kurulan sınanabilen önermelerdir.

İyi bir hipotezde bulunması gereke özellikler şu şekilde sıralanabilir.

ü  Deney ve gözlemlere açık olmalıdır.

ü  Toplanan tüm verilere uygun olmalıdır.

ü  Esnek olmalı, gerektiğinde üzerinde kısmi değişiklikler yapılabilmelidir.

ü  Yeni tahminlere açık olmalıdır.

Hipotezin ya da hipotezlerin kurulmasından sonra yapılması gereken iş hipoteze dayalı tahmin cümlelerinin oluşturulmasıdır. Tahmin cümleleri hipotezlerin kontrollü deneylerle sınanabilmesine olanak sağlar. Tahmin cümleleri genel olarak ‘’ Eğer …………………………….. ise …………………… olmalıdır.’’ şeklinde kurulur.

Tahmin cümleleri oluşturulduğunda artık kontrollü deneyler düzenleyerek hipotezimizin doğruluğunu ya da yanlışlığını kontrol edebiliriz demektir. Kontrollü deneyler bize araştırmamıza konu olan olay üzerine etki eden çok sayıdaki değişkenden herhangi birinin ilgili olay üzerine etkisini net bir şekilde ortaya koyma olanağı sağlar.

Örneğin bitkilerin gelişmesi için fazla sayıda elemana ihtiyaç vardır ve bu elemanların her birinin miktarındaki değişim bitki gelişimini olumlu ya da olumsuz etkiler.

bilimselyontem3

Kontrollü deneylerde deney ve kontrol grubu olmak üzere iki farklı grup oluşturulur. Bitki gelişimi örneğinden yola çıkarsak deney ve kontrol grubunda yer alacak bitkilerin genetik yapılarının bile özdeş olması gerekir. Yani kontrollü deney düzenlemek oldukça zor bir iştir.

Deney ve kontrol gruplarında ilgili olaya etkisi incelenen faktör dışında kalan etmenlerin miktarı eşit tutulmaktadır. Bu sayede deney ve kontrol grupları arasında deney sonucunda gözlemlenen farkın sebebi net biçimde ortaya konulabilir.

Kontrollü deneylerde etkisi araştırılan değişkene bağımsız değişken, bağımsız değişkenin aldığı değere göre deney sonucunda etkilenen özellik ise bağımlı değişken olarak adlandırılır.

Örneğin bitki gelişimine ışığın dalga boyunu incelediğimiz deneyde ışığın dalga boyu bağımsız değişken, buna bağlı olarak etkilenecek olan bitki gelişimi ise bağımlı değişkenolarak karşımıza çıkar.

Kontrollü deneylerin sonucu hipotezi destekleyebilir ya da çürütür. Eğer deney sonuçları hipotezi desteklemiyor ise hipotez terk edilir.bilimselyontem4

Bir örnek üzerinden bilimsel süreci daha anlaşılır hale getirebiliriz. İnsanların eski zamanlarda ilgisini çeken konuların bir tanesi mağara içlerinde bitkilerin yayılış göstermemesi olmuştur. Yapılan gözlemler sonucunda ortaya atılan bu problemin sebebinin belirlenmesi için yapılması gereken ilk iş veri toplanmasıdır.

Olayla ilgili toplanan veriler şu şekilde ifade edilebilir.

ü  Mağara içindeki sıcaklık değerleri dış ortamdan farklıdır.

ü  Mağaranın ağız kısmında az da olsa bitki yetişmektedir.

ü  Mağaranın iç kısımlarında ışık miktarı son derece azdır.

ü  Mağaranın zemini dış ortamın zemininden farklı yapıdadır.

Bundan sonra yapılması gereken iş verilere uygun hipotezlerin kurulmasıdır. Hipotezler başta da değindiğimiz gibi probleme yönelik sunulmuş geçici çözüm yollarıdır. Bu durumla ilgili hipotezlerimiz şu şekilde kurulabilir.

ü  Mağara içinde bitki yetişmemesinin sebebi sıcaklığın düşük olmasıdır.

ü  Mağara içinde bitki yetişmemesinin sebebi toprak yapısının farklı olmasıdır.

ü  Mağara içinde bitki yetişmemesinin sebebi ışık miktarının düşük olmasıdır.

Şimdi yapılması gereken, hipoteze dayalı tahmin cümleleri oluşturmaktır. Birinci hipoteze uygun tahmin cümlesi ‘’ Eğer mağara içinde bitki yetişmemesinin sebebi sıcaklığın düşük olması ise mağara ile aynı sıcaklık değerine sahip ortamlarda da bitki yetişmemelidir.’’ şeklinde kurulabilir.

Bu tahmin cümlesi hipotezimizi sınanabilir hale getirmiş olup kontrollü deney düzenlemeye olanak sağlar. Bu hipotezin test edilmesi için deney ve kontrol grupları arasında farklı değere sahip tek faktörün sıcaklık olduğu ( bağımsız değişken )kontrollü bir deney düzenlenmesi gerekir.

Diğer iki hipoteze dayalı tahmin cümlelerini ve düzenlenmesi gereken kontrollü deneylerin koşullarını siz ifade edebilirsiniz.

Tum Haklari Saklidir. 2015 Biyoloji Defteri design by Ahmet